Vasten: een oefening in geloven

Op geloven ben ik vooral aangewezen, als ik iets verlang dat (nog) buiten mijn bereik ligt. Dat is waar de vastenperiode mij aan herinnert.

Tijdens mijn lessen levensbeschouwing vroeg ooit een leerling, waarom hij de Bijbel moest lezen. Hij had verwacht dat er verhalen in zouden staan van mensen die in vrede met elkaar leefden. Maar het tegendeel was waar: ze zaten elkaar achterna, stalen en moordden en gunden elkaar het licht in de ogen niet. “Nou”, besloot hij, “daar heb ik de Bijbel niet voor nodig. Dat kan ik elke dag in de krant lezen.”

Geloven is ervan uitgaan dat er iets anders mogelijk is; en daar stem ik dan mijn doen en laten op af

Er is echter één groot verschil tussen de krant en de Bijbel. In de Bijbel wordt gezocht naar een antwoord op de levensvraag. Als al die dingen inderdaad gebeuren… Er gebeuren natuurlijk ook goede en mooie dingen, maar het zijn juist de erge dingen waar je wakker van ligt. Welnu, als al die erge dingen inderdaad gebeuren, dan is de vraag: hoe blijf ik te midden van dat alles als goed mens overeind?

Ideaal

Het uiteindelijke antwoord van de Bijbel luidt: door ervan uit te gaan dat er iets anders mogelijk is. In gelovige kringen spreek je niet van ‘ervan uitgaan’, maar van ‘geloven’ of ‘hopen’. Geloven is ervan uitgaan dat er iets anders mogelijk is; en daar stem ik dan mijn doen en laten op af. Van wat ik verlang maak ik het ideaal, waar ik naar toe werk.

De Bijbel staat vol verhalen die vertellen over dergelijke verlangens. Telkens als uiteindelijk gebeurde waar men op hoopte, meende men daarin God te herkennen. Niet voor niets draagt Hij de naam JHWH. Voor één keer zou ik dat willen vertalen met: ‘Ik ben die- of datgene waarop je hoopte, en zie: Ik ben er nog ook!’

Verte

Let wel: het is geen automatisme: gewoon even hopen en geloven, en dan krijg je wel wat je verlangt. De ervaring leert dat het zo niet is. Waarom het zo niet is, weet ik niet. Wel weet ik dat het levensgeheim eerder steekt in het uitzien naar wat je verlangt dan in het ontvangen ervan. Verlangen, geloven en hopen bergen een kracht in zich die mij overeind houdt en die de wereld kan veranderen.

Het alledaagse gemis herinnert mij aan waar ik werkelijk naar honger en dorst

Ik ben dus aangewezen op geloven als datgene wat ik verlang nog in de verte ligt; als het er hier en nu nog niet is. Als ik geloof, ben ik me bewust van wat ik mis. Jezus noemde dat bijvoorbeeld ‘hongeren en dorsten naar gerechtigheid’.

Symboolfunctie

Welnu, als ik vast, ontzeg ik mij een heel normale levensbehoefte: eten, drinken, genieten, slapen, tv-kijken, computergebruik, kopen, uitgaan enzovoort. Ik bouw als het ware een gemis in in mijn dagprogramma. Waarom? In de hoop dat dat alledaagse gemis mij herinnert aan waar ik werkelijk naar honger en dorst. Vasten heeft dus een symboolfunctie; het is een oefening in geloven. Het verlangen naar oppervlakkige behoeftebevrediging moet mij verwijzen naar wat ik ten diepste verlang.

Print
Print

Over de auteur

Dries van den Akker SJ is jezuïet en oud-docent godsdienst, catechese en levensbeschouwing. Verzorgt ook een website over heiligen: www.heiligen.net. Hij is redacteur van Ignis Webmagazine.

Meer van deze auteur >

2 reacties

Reactie van Leontien Bekker 14 februari 2013

ontzeggen van een bep. levensbehoefte, het gemis, een soort leegte, kan dan gevuld worden met de werking van Gods H.Geest, Die liefde is.

Reactie van Hubert De Gendt 19 februari 2013

vasten is ons iets ontzeggen om zo de weg te vinden naar wat we werkelijk zoeken het liefdevol kontaktt met God

Voeg een reactie toe

Vul in het veld hieronder de tekst van de afbeelding in:

Ignis Webmagazine extra informatie

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met onze tweewekelijkse nieuwsbrief per e-mail.

Gerelateerde artikelen

Toon artikel 'Vasten is loslaten'

Vasten is loslaten

27 februari 2012 Hans van Leeuwen SJ

Dierbare personen en bezittingen: we zullen ze op een goed moment moeten loslaten. Een moeilijke opgave, waar wij ons tijdens de veertigdagentijd op kunnen voorbereiden. Een meditatie van Hans van Leeuwen SJ over vasten als levenskunst.

Toon artikel 'Vasten is ruimte maken'

Vasten is ruimte maken

31 maart 2011 Piet van Breemen SJ

Vasten is een wijdverbreid gebruik. Maar waarom zou je het doen? En hoe? Een beschouwing van Piet van Breemen SJ.

Toon artikel 'Aswoensdag: ons ware gezicht'

Aswoensdag: ons ware gezicht

22 februari 2012 Dries van den Akker SJ

De maskers van carnaval gaan weer af, we worden uitgenodigd ons ware gezicht te laten zien. Dries van den Akker SJ staat stil bij de woorden die we horen wanneer we het askruisje halen.

Spiritualiteit & Gebed

Toon artikel 'Hoopvol verwachten'

Hoopvol verwachten

1 december 2014 Wauthier de Mahieu SJ

De advent is weer begonnen: een tijd van verwachting, van wachten op de “glorierijke vrijheid van Gods kinderen”. Wat betekent dat? Een overweging.

Toon artikel 'Vitaminen voor de ziel'

Vitaminen voor de ziel

24 november 2014 Peter van Gool SJ

Zoals ons lichaam ziek kan worden door slechte voeding, zo kan onze ziel ook lijden onder armzalig geestelijk voedsel. Wat zijn de vitaminen die de ziel goed doen?

Meer artikelen

Meditatie

Toon artikel 'Een weerloos kind'

Een weerloos kind

16 december 2014 Johan Verschueren SJ

“Midden onder ons staat Hij die wij niet herkennen.” Een overweging voor de advent- en kersttijd naar aanleiding van een krantenfoto.

Toon artikel 'Wachten op vrede'

Wachten op vrede

15 december 2014 Sanneke Brouwers

De Arabische lente midden in de winternacht: soldaten turen naar de hemel, niet op zoek naar een ster, maar naar raketten. Een bijzondere adventsmeditatie vanuit Turkije, waar aalmoezenier Sanneke Brouwers wacht met de Nederlandse militairen die daar gestationeerd zijn.

Toon artikel 'Hoopvol verwachten'

Hoopvol verwachten

1 december 2014 Wauthier de Mahieu SJ

De advent is weer begonnen: een tijd van verwachting, van wachten op de “glorierijke vrijheid van Gods kinderen”. Wat betekent dat? Een overweging.

Meer artikelen