Vasten: een oefening in geloven

Op geloven ben ik vooral aangewezen, als ik iets verlang dat (nog) buiten mijn bereik ligt. Dat is waar de vastenperiode mij aan herinnert.

Tijdens mijn lessen levensbeschouwing vroeg ooit een leerling, waarom hij de Bijbel moest lezen. Hij had verwacht dat er verhalen in zouden staan van mensen die in vrede met elkaar leefden. Maar het tegendeel was waar: ze zaten elkaar achterna, stalen en moordden en gunden elkaar het licht in de ogen niet. “Nou”, besloot hij, “daar heb ik de Bijbel niet voor nodig. Dat kan ik elke dag in de krant lezen.”

Geloven is ervan uitgaan dat er iets anders mogelijk is; en daar stem ik dan mijn doen en laten op af

Er is echter één groot verschil tussen de krant en de Bijbel. In de Bijbel wordt gezocht naar een antwoord op de levensvraag. Als al die dingen inderdaad gebeuren… Er gebeuren natuurlijk ook goede en mooie dingen, maar het zijn juist de erge dingen waar je wakker van ligt. Welnu, als al die erge dingen inderdaad gebeuren, dan is de vraag: hoe blijf ik te midden van dat alles als goed mens overeind?

Ideaal

Het uiteindelijke antwoord van de Bijbel luidt: door ervan uit te gaan dat er iets anders mogelijk is. In gelovige kringen spreek je niet van ‘ervan uitgaan’, maar van ‘geloven’ of ‘hopen’. Geloven is ervan uitgaan dat er iets anders mogelijk is; en daar stem ik dan mijn doen en laten op af. Van wat ik verlang maak ik het ideaal, waar ik naar toe werk.

De Bijbel staat vol verhalen die vertellen over dergelijke verlangens. Telkens als uiteindelijk gebeurde waar men op hoopte, meende men daarin God te herkennen. Niet voor niets draagt Hij de naam JHWH. Voor één keer zou ik dat willen vertalen met: ‘Ik ben die- of datgene waarop je hoopte, en zie: Ik ben er nog ook!’

Verte

Let wel: het is geen automatisme: gewoon even hopen en geloven, en dan krijg je wel wat je verlangt. De ervaring leert dat het zo niet is. Waarom het zo niet is, weet ik niet. Wel weet ik dat het levensgeheim eerder steekt in het uitzien naar wat je verlangt dan in het ontvangen ervan. Verlangen, geloven en hopen bergen een kracht in zich die mij overeind houdt en die de wereld kan veranderen.

Het alledaagse gemis herinnert mij aan waar ik werkelijk naar honger en dorst

Ik ben dus aangewezen op geloven als datgene wat ik verlang nog in de verte ligt; als het er hier en nu nog niet is. Als ik geloof, ben ik me bewust van wat ik mis. Jezus noemde dat bijvoorbeeld ‘hongeren en dorsten naar gerechtigheid’.

Symboolfunctie

Welnu, als ik vast, ontzeg ik mij een heel normale levensbehoefte: eten, drinken, genieten, slapen, tv-kijken, computergebruik, kopen, uitgaan enzovoort. Ik bouw als het ware een gemis in in mijn dagprogramma. Waarom? In de hoop dat dat alledaagse gemis mij herinnert aan waar ik werkelijk naar honger en dorst. Vasten heeft dus een symboolfunctie; het is een oefening in geloven. Het verlangen naar oppervlakkige behoeftebevrediging moet mij verwijzen naar wat ik ten diepste verlang.

Print
Print

Over de auteur

Dries van den Akker SJ is jezuïet en oud-docent godsdienst, catechese en levensbeschouwing. Verzorgt ook een website over heiligen: www.heiligen.net. Hij is redacteur van Ignis Webmagazine.

Meer van deze auteur >

2 reacties

Reactie van Leontien Bekker 14 februari 2013

ontzeggen van een bep. levensbehoefte, het gemis, een soort leegte, kan dan gevuld worden met de werking van Gods H.Geest, Die liefde is.

Reactie van Hubert De Gendt 19 februari 2013

vasten is ons iets ontzeggen om zo de weg te vinden naar wat we werkelijk zoeken het liefdevol kontaktt met God

Reageer

Wilt u reageren op dit artikel? Mail de redactie van Ignis Webmagazine!

Vul in het veld hieronder de tekst van de afbeelding in: (zes karakters)
CAPTCHA Image

Andere afbeelding

Door op ‘Verzenden’ te klikken, gaat u akkoord met de voorwaarden.

Ignis Webmagazine extra informatie

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met onze tweewekelijkse nieuwsbrief per e-mail.

Gerelateerde artikelen

Toon artikel 'Vasten is loslaten'

Vasten is loslaten

27 februari 2012 Hans van Leeuwen SJ

Dierbare personen en bezittingen: we zullen ze op een goed moment moeten loslaten. Een moeilijke opgave, waar wij ons tijdens de veertigdagentijd op kunnen voorbereiden. Een meditatie van Hans van Leeuwen SJ over vasten als levenskunst.

Toon artikel 'Vasten is ruimte maken'

Vasten is ruimte maken

31 maart 2011 Piet van Breemen SJ

Vasten is een wijdverbreid gebruik. Maar waarom zou je het doen? En hoe? Een beschouwing van Piet van Breemen SJ.

Toon artikel 'Aswoensdag: ons ware gezicht'

Aswoensdag: ons ware gezicht

22 februari 2012 Dries van den Akker SJ

De maskers van carnaval gaan weer af, we worden uitgenodigd ons ware gezicht te laten zien. Dries van den Akker SJ staat stil bij de woorden die we horen wanneer we het askruisje halen.

Spiritualiteit & Gebed

Toon artikel 'Bidden Onderweg: een moment van bezinning'

Bidden Onderweg: een moment van bezinning

22 mei 2015 Ben Frie SJ

In de trein naar je werk, op de fiets, in het vliegtuig: Bidden Onderweg biedt een ogenblik van inkeer waar en wanneer je wilt. De makers vertellen over de opzet van deze nieuwe site en app.

Toon artikel 'Een vrouw op weg'

Een vrouw op weg

18 mei 2015 Wauthier de Mahieu SJ

De vrouw blijft thuis: in vele culturen is dat de norm – ook in de onze was dat lange tijd zo. De heilige Maria trok zich daar echter niets van aan. Een overweging bij het feest van Onze Lieve Vrouwe van de Weg.

Toon artikel 'Pasen: de macht van de dood gebroken'

Pasen: de macht van de dood gebroken

6 april 2015 Piet van Breemen SJ

“Wat geen oog heeft gezien en geen oor heeft gehoord, wat in geen mensenhart is opgekomen…” Wat kunnen wij ons voorstellen bij de verrijzenis? Een paasmeditatie.

Meer artikelen

Meditatie

Toon artikel 'Een vrouw op weg'

Een vrouw op weg

18 mei 2015 Wauthier de Mahieu SJ

De vrouw blijft thuis: in vele culturen is dat de norm – ook in de onze was dat lange tijd zo. De heilige Maria trok zich daar echter niets van aan. Een overweging bij het feest van Onze Lieve Vrouwe van de Weg.

Toon artikel 'Sterven voor de goede zaak'

Sterven voor de goede zaak

4 mei 2015 Peter van Gool SJ

Op 4 mei herdenkt Nederland mensen die hun leven gaven voor Vrijheid, Integriteit, Trouw. Te grote woorden, geschreven met een hoofdletter. Wat betekent dat eigenlijk, ‘sterven voor de goede zaak’?

Toon artikel 'De wonde van het gemis'

De wonde van het gemis

20 april 2015 Bert Daelemans SJ

“Als twee Emmaüsgangers gaan wij nu alleen verder, maar bewaren jou in ons hart.” Een overpeinzing bij een beeld dat het verdriet om een verloren kind uitdrukt.

Meer artikelen