Europa: Wat vindt de Paus?

Paus Benedictus XVI (Foto: Wikipedia Commons)

De Ierse theoloog James Corkery beschrijft hoe Paus Benedictus denkt over Europa: als de rede zich losmaakt van het geloof graaft ze haar eigen graf.

Het combineren van geloof en rede is volgens Paus Benedictus XVI bij uitstek de kracht van Europa, en dat al eeuwenlang. Het samen optrekken van geloof en rede is gebaseerd op de vier erfstukken waarop de Europese cultuur gegroeid is: de erfenissen van respectievelijk de Grieken, het christelijke Oosten, het Latijnse Westen en de verworvenheden van de moderne tijd.

Het is uniek in de geschiedenis van de godsdiensten dat door een godsdienst, in dit geval het christendom, de rede wordt binnengehaald. Dat is wat er gebeurde toen door het christelijke Oosten de Griekse filosofie werd gecombineerd met de erfenis van Israël. Het is die Europese en christelijke traditie die de Verlichting mogelijk maakte.

Verlichting
De combinatie van geloof en rede door de eeuwen heen was de kracht van Europa; de verwerping van het geloof door de kinderen van de Verlichting snijdt hen af van de wortels die hen voeden. Volgens Benedictus heeft Europa zijn oriëntatie op de pool van het geloof verloren en richt het zich nu eenzijdig op de pool van de rede: de rede is zonder richting of kompas geraakt. Door het geloof uit te sluiten van het publieke domein lijkt men open te staan voor vele culturen en tolerant te zijn. Wat er echter gebeurt is dat zonder waarheid of goedheid als gids, de rede wordt losgemaakt van alle waarden. De Paus pleit voor een vruchtbaar dualisme van staat en kerk waarin christelijke en menselijke waarden tezamen een pluralistische democratie ondersteunen.

James Corkery SJ, een Ierse jezuïet, doceert systematische theologie in Milltown, Dublin. De aanleiding voor het artikel was het referendum in Ierland van 2009 over de nieuwe grondwet voor Europa. Lees het hele artikel (in het Engels) van de Ierse jezuïet James Corkery op Thinking Faith: http://www.thinkingfaith.org/articles/20090924_1.htm

Vertaling & samenvatting: Jan Stuyt SJ

Print
Print

2 reacties

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Betreft: Benedictus

Erg interessant wat de vorige paus van Europa en de Verlichting vind. Dat de rede, helaas, is losgemaakt van de rede, zou ik dramatisch willen noemen. Wat ik geweldig vind is dat de paus zou goed weet uit te leggen hoe de problematiek in elkaar zit. Zijn erudiete is inspirerend.

Niet voor niets lees ik graag zijn werk. De door hem geschreven trilogie over het leven van Jezus, zijn "levenswerk", zou je wel kunnen zeggen, vind ik magistraal. Deze man heeft veel voor me betekend !

Martin van der Werf (1959) Gouda

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Correctie van mijn reactie betreffende: Benedictus

Ik bedoelde natuurlijk: dat de rede, helaas, is losgemaakt van het geloof, zou ik dramatisch willen noemen.

Martin van der Werf (1959) Gouda

Voeg een reactie toe

Vul in het veld hieronder de tekst van de afbeelding in:

Ignis Webmagazine extra informatie

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met onze tweewekelijkse nieuwsbrief per e-mail.

Kerk & Religie

Toon artikel 'In naam van God?'

In naam van God?

6 februari 2015 Guido Dierickx SJ

Godsdienstoorlogen, kruistochten en recent natuurlijk het islamitisch extremisme: ze zouden een sterke relatie tussen geloof en geweld aantonen. Maar klopt de bewijsvoering? Karen Armstrong meent van niet.

Toon artikel 'Affectieve orthodoxie'

Affectieve orthodoxie

2 februari 2015 Jos Moons SJ

Is er in de kerk wel genoeg aandacht voor innerlijke bewogenheid en onderscheiding? Jos Moons pleit voor ‘affectieve orthodoxie’.

Meer artikelen

Achtergrond

Toon artikel 'Hoger onderwijs na de vette jaren'

Hoger onderwijs na de vette jaren

13 februari 2015 Guido Dierickx SJ

Mag je onderwijsbezuinigingen afwentelen op studenten? En zijn er wellicht nog andere kostenposten waar hogescholen en universiteiten op kunnen besparen? Enkele lessen uit het Vlaamse onderwijsdebat.

Toon artikel 'De geestelijke strijd van Oekraïne'

De geestelijke strijd van Oekraïne

3 februari 2015 David Nazar SJ

Terwijl er in Oekraïne een vernietigende oorlog woedt, vat de bevolking moed en hoop op. Oekraïners, zo schrijft jezuïetenoverste in dat land David Nazar, bezien de huidige gebeurtenissen eerder met een spirituele dan met een politieke blik.

Toon artikel 'Online de diepte in'

Online de diepte in

12 januari 2015 Walter Ceyssens SJ

Stilte en inkeer vinden op een snel, vaak oppervlakkig medium als internet: kan dat? Dat kan, zo heeft de eerste digitale adventsretraite ‘Kostbaar in mijn ogen’ bewezen. Een van de betrokkenen blikt terug en peilt de reacties.

Meer artikelen