Europa: Wat vindt de Paus?

Paus Benedictus XVI (Foto: Wikipedia Commons)

De Ierse theoloog James Corkery beschrijft hoe Paus Benedictus denkt over Europa: als de rede zich losmaakt van het geloof graaft ze haar eigen graf.

Het combineren van geloof en rede is volgens Paus Benedictus XVI bij uitstek de kracht van Europa, en dat al eeuwenlang. Het samen optrekken van geloof en rede is gebaseerd op de vier erfstukken waarop de Europese cultuur gegroeid is: de erfenissen van respectievelijk de Grieken, het christelijke Oosten, het Latijnse Westen en de verworvenheden van de moderne tijd.

Het is uniek in de geschiedenis van de godsdiensten dat door een godsdienst, in dit geval het christendom, de rede wordt binnengehaald. Dat is wat er gebeurde toen door het christelijke Oosten de Griekse filosofie werd gecombineerd met de erfenis van Israël. Het is die Europese en christelijke traditie die de Verlichting mogelijk maakte.

Verlichting
De combinatie van geloof en rede door de eeuwen heen was de kracht van Europa; de verwerping van het geloof door de kinderen van de Verlichting snijdt hen af van de wortels die hen voeden. Volgens Benedictus heeft Europa zijn oriëntatie op de pool van het geloof verloren en richt het zich nu eenzijdig op de pool van de rede: de rede is zonder richting of kompas geraakt. Door het geloof uit te sluiten van het publieke domein lijkt men open te staan voor vele culturen en tolerant te zijn. Wat er echter gebeurt is dat zonder waarheid of goedheid als gids, de rede wordt losgemaakt van alle waarden. De Paus pleit voor een vruchtbaar dualisme van staat en kerk waarin christelijke en menselijke waarden tezamen een pluralistische democratie ondersteunen.

James Corkery SJ, een Ierse jezuïet, doceert systematische theologie in Milltown, Dublin. De aanleiding voor het artikel was het referendum in Ierland van 2009 over de nieuwe grondwet voor Europa. Lees het hele artikel (in het Engels) van de Ierse jezuïet James Corkery op Thinking Faith: http://www.thinkingfaith.org/articles/20090924_1.htm

Vertaling & samenvatting: Jan Stuyt SJ

Print
Print

2 reacties

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Betreft: Benedictus

Erg interessant wat de vorige paus van Europa en de Verlichting vind. Dat de rede, helaas, is losgemaakt van de rede, zou ik dramatisch willen noemen. Wat ik geweldig vind is dat de paus zou goed weet uit te leggen hoe de problematiek in elkaar zit. Zijn erudiete is inspirerend.

Niet voor niets lees ik graag zijn werk. De door hem geschreven trilogie over het leven van Jezus, zijn "levenswerk", zou je wel kunnen zeggen, vind ik magistraal. Deze man heeft veel voor me betekend !

Martin van der Werf (1959) Gouda

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Correctie van mijn reactie betreffende: Benedictus

Ik bedoelde natuurlijk: dat de rede, helaas, is losgemaakt van het geloof, zou ik dramatisch willen noemen.

Martin van der Werf (1959) Gouda

Reageer

Wilt u reageren op dit artikel? Mail de redactie van Ignis Webmagazine!

Vul in het veld hieronder de tekst van de afbeelding in: (zes karakters)
CAPTCHA Image

Andere afbeelding

Door op ‘Verzenden’ te klikken, gaat u akkoord met de voorwaarden.

Ignis Webmagazine extra informatie

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met onze tweewekelijkse nieuwsbrief per e-mail.

Kerk & Religie

Toon artikel 'Wees welkom, katholieke holebi’s'

Wees welkom, katholieke holebi’s

22 juli 2016 James Martin SJ

Amsterdam hangt de komende weken de regenboogvlag uit met onder meer Roze Zaterdag en de Gay Pride-parade. Ook de kerk moet homoseksuelen uitdrukkelijk welkom heten, stelt de Amerikaanse jezuïet James Martin. Hij deelt enkele reflecties voor holebi’s die worstelen met kerk en geloof.

Toon artikel 'MAGIS 2016: Samen zingen, dansen én stil zijn'

MAGIS 2016: Samen zingen, dansen én stil zijn

20 juli 2016 Lyanne Blonk

Afgelopen weekend is MAGIS van start gegaan, het ignatiaanse voorprogramma van de Wereldjongerendagen in Polen. De Nederlandse deelneemster Lyanne Blonk doet voor Ignis verslag.

Toon artikel 'Oude kloosters, nieuwe bezieling'

Oude kloosters, nieuwe bezieling

15 juli 2016 Walter Ceyssens SJ

Het traditionele religieuze leven krimpt. Toch zijn er nieuwe lekengemeenschappen die de geestelijke traditie van de kloosters voortzetten. Wat beweegt hen? En kan dat: min of meer monastiek leven zonder geloften?

Meer artikelen

Achtergrond

Toon artikel 'India: een hindoetheocratie in wording?'

India: een hindoetheocratie in wording?

15 juni 2016 Winand Callewaert

Het Indiase subcontinent staat onder politieke en religieuze hoogspanning. Het hindoe-extremisme rukt op. Hoe is de gewelddadige polarisatie ontstaan? Een analyse.

Toon artikel 'Christenen zijn de middelaars van het Midden-Oosten'

Christenen zijn de middelaars van het Midden-Oosten

25 mei 2016 Samir Khalil Samir SJ

Veel hervormingen en verzoeningen in het Midden-Oosten zijn te danken aan de christenen daar, stelt islamoloog Samir Khalil Samir. Kunnen zij hun brugfunctie behouden, nu het christendom in die regio zo in de verdrukking zit?

Toon artikel 'Oekraïne ongerust over toenadering Rome en Moskou'

Oekraïne ongerust over toenadering Rome en Moskou

20 april 2016 David Nazar SJ

In veel parochies wordt op zondag 24 april 2016 – op verzoek van paus Franciscus – gecollecteerd voor de bevolking van Oekraïne. Of het de populariteit van de paus in dat land ten goede zal komen is maar de vraag: de Oekraïners nemen hem zijn recente toenadering tot de patriarch van Moskou zeer kwalijk.

Meer artikelen