Europa: Wat vindt de Paus?

Paus Benedictus XVI (Foto: Wikipedia Commons)

De Ierse theoloog James Corkery beschrijft hoe Paus Benedictus denkt over Europa: als de rede zich losmaakt van het geloof graaft ze haar eigen graf.

Het combineren van geloof en rede is volgens Paus Benedictus XVI bij uitstek de kracht van Europa, en dat al eeuwenlang. Het samen optrekken van geloof en rede is gebaseerd op de vier erfstukken waarop de Europese cultuur gegroeid is: de erfenissen van respectievelijk de Grieken, het christelijke Oosten, het Latijnse Westen en de verworvenheden van de moderne tijd.

Het is uniek in de geschiedenis van de godsdiensten dat door een godsdienst, in dit geval het christendom, de rede wordt binnengehaald. Dat is wat er gebeurde toen door het christelijke Oosten de Griekse filosofie werd gecombineerd met de erfenis van Israël. Het is die Europese en christelijke traditie die de Verlichting mogelijk maakte.

Verlichting
De combinatie van geloof en rede door de eeuwen heen was de kracht van Europa; de verwerping van het geloof door de kinderen van de Verlichting snijdt hen af van de wortels die hen voeden. Volgens Benedictus heeft Europa zijn oriëntatie op de pool van het geloof verloren en richt het zich nu eenzijdig op de pool van de rede: de rede is zonder richting of kompas geraakt. Door het geloof uit te sluiten van het publieke domein lijkt men open te staan voor vele culturen en tolerant te zijn. Wat er echter gebeurt is dat zonder waarheid of goedheid als gids, de rede wordt losgemaakt van alle waarden. De Paus pleit voor een vruchtbaar dualisme van staat en kerk waarin christelijke en menselijke waarden tezamen een pluralistische democratie ondersteunen.

James Corkery SJ, een Ierse jezuïet, doceert systematische theologie in Milltown, Dublin. De aanleiding voor het artikel was het referendum in Ierland van 2009 over de nieuwe grondwet voor Europa. Lees het hele artikel (in het Engels) van de Ierse jezuïet James Corkery op Thinking Faith: http://www.thinkingfaith.org/articles/20090924_1.htm

Vertaling & samenvatting: Jan Stuyt SJ

Print
Print

2 reacties

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Betreft: Benedictus

Erg interessant wat de vorige paus van Europa en de Verlichting vind. Dat de rede, helaas, is losgemaakt van de rede, zou ik dramatisch willen noemen. Wat ik geweldig vind is dat de paus zou goed weet uit te leggen hoe de problematiek in elkaar zit. Zijn erudiete is inspirerend.

Niet voor niets lees ik graag zijn werk. De door hem geschreven trilogie over het leven van Jezus, zijn "levenswerk", zou je wel kunnen zeggen, vind ik magistraal. Deze man heeft veel voor me betekend !

Martin van der Werf (1959) Gouda

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Correctie van mijn reactie betreffende: Benedictus

Ik bedoelde natuurlijk: dat de rede, helaas, is losgemaakt van het geloof, zou ik dramatisch willen noemen.

Martin van der Werf (1959) Gouda

Reageer

Wilt u reageren op dit artikel? Mail de redactie van Ignis Webmagazine!

Vul in het veld hieronder de tekst van de afbeelding in: (zes karakters)
CAPTCHA Image

Andere afbeelding

Door op ‘Verzenden’ te klikken, gaat u akkoord met de voorwaarden.

Ignis Webmagazine extra informatie

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met onze tweewekelijkse nieuwsbrief per e-mail.

Kerk & Religie

Toon artikel 'Religieus leven anno nu: “Ieder roepingsverhaal is uniek”'

Religieus leven anno nu: “Ieder roepingsverhaal is uniek”

5 februari 2016 Ben Frie SJ

Religieuze ordes en congregaties krimpen, maar hebben wel degelijk toekomst. Mede dankzij paus Franciscus krijgt het religieuze leven een nieuw profetisch elan, stelt Esther van de Vate. Een gesprek met deze karmelietes over de worsteling van een roeping en het avontuur van het kloosterleven.

Toon artikel 'Ontkerkelijkt Vlaanderen krijgt geestelijk honger'

Ontkerkelijkt Vlaanderen krijgt geestelijk honger

29 januari 2016 Mark Van de Voorde

Een uitspraak over euthanasie leverde de Belgische aartsbisschop Jozef De Kesel een storm van kritiek op. Hoe is de heftigheid van de reacties te verklaren? Publicist Mark Van de Voorde peilt het (anti-)kerkelijke klimaat van België.

Toon artikel 'Monniken, ridders en de heilige Bernardus'

Monniken, ridders en de heilige Bernardus

27 januari 2016 Guido Dierickx SJ

Waarom predikte Bernardus van Clairvaux zo hartstochtelijk de kruistocht, en zong hij de later berucht geworden tempeliers de lof toe? Een nieuwe vertaling van zijn lofzang op die ridderorde geeft een begin van een antwoord.

Meer artikelen

Achtergrond

Toon artikel 'Christenen en de islamitische broedertwist'

Christenen en de islamitische broedertwist

3 februari 2016 Antoine Audo SJ

Hoe om te gaan met de gewelddadige religieuze spanningen in het Midden-Oosten? De bisschop van Aleppo, mgr. Antoine Audo, put ondanks alles inspiratie uit het Tweede Vaticaanse Concilie.

Toon artikel 'Ondertussen in Griekenland…'

Ondertussen in Griekenland…

16 december 2015 Theodore Kodidis SJ

De economische malaise in Griekenland lijkt wat uit onze belangstelling verdwenen, maar is verre van opgelost. Een Griekse jezuïet maakt de somber stemmende balans op.

Toon artikel 'Barmhartigheid in beweging'

Barmhartigheid in beweging

9 december 2015 Broer Huitema CMM

Het kerkelijk ‘Jaar van Barmhartigheid’ roept vanzelf de vraag op: wat betekent dat woord concreet? Hoe geven we er gestalte aan in ons eigen leven? Een kennismaking met de ‘Beweging van Barmhartigheid’, die mensen samenbrengt rond die vragen.

Meer artikelen