Europa: Wat vindt de Paus?

Paus Benedictus XVI (Foto: Wikipedia Commons)

De Ierse theoloog James Corkery beschrijft hoe Paus Benedictus denkt over Europa: als de rede zich losmaakt van het geloof graaft ze haar eigen graf.

Het combineren van geloof en rede is volgens Paus Benedictus XVI bij uitstek de kracht van Europa, en dat al eeuwenlang. Het samen optrekken van geloof en rede is gebaseerd op de vier erfstukken waarop de Europese cultuur gegroeid is: de erfenissen van respectievelijk de Grieken, het christelijke Oosten, het Latijnse Westen en de verworvenheden van de moderne tijd.

Het is uniek in de geschiedenis van de godsdiensten dat door een godsdienst, in dit geval het christendom, de rede wordt binnengehaald. Dat is wat er gebeurde toen door het christelijke Oosten de Griekse filosofie werd gecombineerd met de erfenis van Israël. Het is die Europese en christelijke traditie die de Verlichting mogelijk maakte.

Verlichting
De combinatie van geloof en rede door de eeuwen heen was de kracht van Europa; de verwerping van het geloof door de kinderen van de Verlichting snijdt hen af van de wortels die hen voeden. Volgens Benedictus heeft Europa zijn oriëntatie op de pool van het geloof verloren en richt het zich nu eenzijdig op de pool van de rede: de rede is zonder richting of kompas geraakt. Door het geloof uit te sluiten van het publieke domein lijkt men open te staan voor vele culturen en tolerant te zijn. Wat er echter gebeurt is dat zonder waarheid of goedheid als gids, de rede wordt losgemaakt van alle waarden. De Paus pleit voor een vruchtbaar dualisme van staat en kerk waarin christelijke en menselijke waarden tezamen een pluralistische democratie ondersteunen.

James Corkery SJ, een Ierse jezuïet, doceert systematische theologie in Milltown, Dublin. De aanleiding voor het artikel was het referendum in Ierland van 2009 over de nieuwe grondwet voor Europa. Lees het hele artikel (in het Engels) van de Ierse jezuïet James Corkery op Thinking Faith: http://www.thinkingfaith.org/articles/20090924_1.htm

Vertaling & samenvatting: Jan Stuyt SJ

Print
Print

2 reacties

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Betreft: Benedictus

Erg interessant wat de vorige paus van Europa en de Verlichting vind. Dat de rede, helaas, is losgemaakt van de rede, zou ik dramatisch willen noemen. Wat ik geweldig vind is dat de paus zou goed weet uit te leggen hoe de problematiek in elkaar zit. Zijn erudiete is inspirerend.

Niet voor niets lees ik graag zijn werk. De door hem geschreven trilogie over het leven van Jezus, zijn "levenswerk", zou je wel kunnen zeggen, vind ik magistraal. Deze man heeft veel voor me betekend !

Martin van der Werf (1959) Gouda

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Correctie van mijn reactie betreffende: Benedictus

Ik bedoelde natuurlijk: dat de rede, helaas, is losgemaakt van het geloof, zou ik dramatisch willen noemen.

Martin van der Werf (1959) Gouda

Voeg een reactie toe

Vul in het veld hieronder de tekst van de afbeelding in:

Ignis Webmagazine extra informatie

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met onze tweewekelijkse nieuwsbrief per e-mail.

Kerk & Religie

Toon artikel 'Een weerloos kind'

Een weerloos kind

16 december 2014 Johan Verschueren SJ

“Midden onder ons staat Hij die wij niet herkennen.” Een overweging voor de advent- en kersttijd naar aanleiding van een krantenfoto.

Toon artikel 'Gelovigen in het geweer?'

Gelovigen in het geweer?

28 november 2014 Guido Dierickx SJ

Klopt het beeld dat religie leidt tot intolerantie en geweld? Een Amerikaanse studie suggereert het tegendeel.

Toon artikel 'Een kerk van Boven?'

Een kerk van Boven?

26 november 2014 Hans van Leeuwen SJ

Theoloog Harry Kuitert heeft de reputatie geloofswaarheden af te breken. In zijn nieuwe boek betoont hij zich echter een opvallend constructief denker.

Meer artikelen

Achtergrond

Toon artikel 'Overtuiging geeft de doorslag'

Overtuiging geeft de doorslag

10 december 2014 Eduard Kimman SJ

Het Haagse Aloysius College scheerde langs de rand van de afgrond: een reddingsplan moet de noodlijdende school nu voor faillissement behoeden. Waar ging het mis met dit ooit zo degelijke jezuïetencollege? Oud-leerling Eduard Kimman vertelt.

Toon artikel 'Gezinssynode: luisteren naar de realiteit'

Gezinssynode: luisteren naar de realiteit

31 oktober 2014 Mark Rotsaert SJ

De verwachtingen rond de recente gezinssynode waren misschien té hooggespannen. Maar wie er sterker uit is gekomen, is paus Franciscus. Een analyse van Mark Rotsaert.

Meer artikelen