Europa: Wat vindt de Paus?

Paus Benedictus XVI (Foto: Wikipedia Commons)

De Ierse theoloog James Corkery beschrijft hoe Paus Benedictus denkt over Europa: als de rede zich losmaakt van het geloof graaft ze haar eigen graf.

Het combineren van geloof en rede is volgens Paus Benedictus XVI bij uitstek de kracht van Europa, en dat al eeuwenlang. Het samen optrekken van geloof en rede is gebaseerd op de vier erfstukken waarop de Europese cultuur gegroeid is: de erfenissen van respectievelijk de Grieken, het christelijke Oosten, het Latijnse Westen en de verworvenheden van de moderne tijd.

Het is uniek in de geschiedenis van de godsdiensten dat door een godsdienst, in dit geval het christendom, de rede wordt binnengehaald. Dat is wat er gebeurde toen door het christelijke Oosten de Griekse filosofie werd gecombineerd met de erfenis van Israël. Het is die Europese en christelijke traditie die de Verlichting mogelijk maakte.

Verlichting
De combinatie van geloof en rede door de eeuwen heen was de kracht van Europa; de verwerping van het geloof door de kinderen van de Verlichting snijdt hen af van de wortels die hen voeden. Volgens Benedictus heeft Europa zijn oriëntatie op de pool van het geloof verloren en richt het zich nu eenzijdig op de pool van de rede: de rede is zonder richting of kompas geraakt. Door het geloof uit te sluiten van het publieke domein lijkt men open te staan voor vele culturen en tolerant te zijn. Wat er echter gebeurt is dat zonder waarheid of goedheid als gids, de rede wordt losgemaakt van alle waarden. De Paus pleit voor een vruchtbaar dualisme van staat en kerk waarin christelijke en menselijke waarden tezamen een pluralistische democratie ondersteunen.

James Corkery SJ, een Ierse jezuïet, doceert systematische theologie in Milltown, Dublin. De aanleiding voor het artikel was het referendum in Ierland van 2009 over de nieuwe grondwet voor Europa. Lees het hele artikel (in het Engels) van de Ierse jezuïet James Corkery op Thinking Faith: http://www.thinkingfaith.org/articles/20090924_1.htm

Vertaling & samenvatting: Jan Stuyt SJ

Print
Print

2 reacties

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Betreft: Benedictus

Erg interessant wat de vorige paus van Europa en de Verlichting vind. Dat de rede, helaas, is losgemaakt van de rede, zou ik dramatisch willen noemen. Wat ik geweldig vind is dat de paus zou goed weet uit te leggen hoe de problematiek in elkaar zit. Zijn erudiete is inspirerend.

Niet voor niets lees ik graag zijn werk. De door hem geschreven trilogie over het leven van Jezus, zijn "levenswerk", zou je wel kunnen zeggen, vind ik magistraal. Deze man heeft veel voor me betekend !

Martin van der Werf (1959) Gouda

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Correctie van mijn reactie betreffende: Benedictus

Ik bedoelde natuurlijk: dat de rede, helaas, is losgemaakt van het geloof, zou ik dramatisch willen noemen.

Martin van der Werf (1959) Gouda

Voeg een reactie toe

Vul in het veld hieronder de tekst van de afbeelding in:

Ignis Webmagazine extra informatie

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met onze tweewekelijkse nieuwsbrief per e-mail.

Kerk & Religie

Toon artikel 'Bidden voor een boeddhist'

Bidden voor een boeddhist

19 januari 2015 Jan Stuyt SJ

Na een hersenbloeding ligt de bekende boeddhistische leraar Thich Nhat Hanh in het ziekenhuis. Jezuïet Jan Stuyt legt uit waarom hij – op katholieke wijze – voor hem bidt.

Toon artikel 'De inquisitie voorbij'

De inquisitie voorbij

5 januari 2015 Jan Peters SJ

Het Vaticaan onderwierp vrouwelijke religieuzen in de Verenigde Staten aan een kritisch onderzoek: zijn zij wel voldoende recht in de leer? De conclusies wekken verbazing en vreugde.

Meer artikelen

Achtergrond

Toon artikel 'Online de diepte in'

Online de diepte in

12 januari 2015 Walter Ceyssens SJ

Stilte en inkeer vinden op een snel, vaak oppervlakkig medium als internet: kan dat? Dat kan, zo heeft de eerste digitale adventsretraite ‘Kostbaar in mijn ogen’ bewezen. Een van de betrokkenen blikt terug en peilt de reacties.

Toon artikel 'De inquisitie voorbij'

De inquisitie voorbij

5 januari 2015 Jan Peters SJ

Het Vaticaan onderwierp vrouwelijke religieuzen in de Verenigde Staten aan een kritisch onderzoek: zijn zij wel voldoende recht in de leer? De conclusies wekken verbazing en vreugde.

Toon artikel 'Overtuiging geeft de doorslag'

Overtuiging geeft de doorslag

10 december 2014 Eduard Kimman SJ

Het Haagse Aloysius College scheerde langs de rand van de afgrond: een reddingsplan moet de noodlijdende school nu voor faillissement behoeden. Waar ging het mis met dit ooit zo degelijke jezuïetencollege? Oud-leerling Eduard Kimman vertelt.

Meer artikelen