Europa: Wat vindt de Paus?

Paus Benedictus XVI (Foto: Wikipedia Commons)

De Ierse theoloog James Corkery beschrijft hoe Paus Benedictus denkt over Europa: als de rede zich losmaakt van het geloof graaft ze haar eigen graf.

Het combineren van geloof en rede is volgens Paus Benedictus XVI bij uitstek de kracht van Europa, en dat al eeuwenlang. Het samen optrekken van geloof en rede is gebaseerd op de vier erfstukken waarop de Europese cultuur gegroeid is: de erfenissen van respectievelijk de Grieken, het christelijke Oosten, het Latijnse Westen en de verworvenheden van de moderne tijd.

Het is uniek in de geschiedenis van de godsdiensten dat door een godsdienst, in dit geval het christendom, de rede wordt binnengehaald. Dat is wat er gebeurde toen door het christelijke Oosten de Griekse filosofie werd gecombineerd met de erfenis van Israël. Het is die Europese en christelijke traditie die de Verlichting mogelijk maakte.

Verlichting
De combinatie van geloof en rede door de eeuwen heen was de kracht van Europa; de verwerping van het geloof door de kinderen van de Verlichting snijdt hen af van de wortels die hen voeden. Volgens Benedictus heeft Europa zijn oriëntatie op de pool van het geloof verloren en richt het zich nu eenzijdig op de pool van de rede: de rede is zonder richting of kompas geraakt. Door het geloof uit te sluiten van het publieke domein lijkt men open te staan voor vele culturen en tolerant te zijn. Wat er echter gebeurt is dat zonder waarheid of goedheid als gids, de rede wordt losgemaakt van alle waarden. De Paus pleit voor een vruchtbaar dualisme van staat en kerk waarin christelijke en menselijke waarden tezamen een pluralistische democratie ondersteunen.

James Corkery SJ, een Ierse jezuïet, doceert systematische theologie in Milltown, Dublin. De aanleiding voor het artikel was het referendum in Ierland van 2009 over de nieuwe grondwet voor Europa. Lees het hele artikel (in het Engels) van de Ierse jezuïet James Corkery op Thinking Faith: http://www.thinkingfaith.org/articles/20090924_1.htm

Vertaling & samenvatting: Jan Stuyt SJ

Print
Print

2 reacties

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Betreft: Benedictus

Erg interessant wat de vorige paus van Europa en de Verlichting vind. Dat de rede, helaas, is losgemaakt van de rede, zou ik dramatisch willen noemen. Wat ik geweldig vind is dat de paus zou goed weet uit te leggen hoe de problematiek in elkaar zit. Zijn erudiete is inspirerend.

Niet voor niets lees ik graag zijn werk. De door hem geschreven trilogie over het leven van Jezus, zijn "levenswerk", zou je wel kunnen zeggen, vind ik magistraal. Deze man heeft veel voor me betekend !

Martin van der Werf (1959) Gouda

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Correctie van mijn reactie betreffende: Benedictus

Ik bedoelde natuurlijk: dat de rede, helaas, is losgemaakt van het geloof, zou ik dramatisch willen noemen.

Martin van der Werf (1959) Gouda

Reageer

Wilt u reageren op dit artikel? Mail de redactie van Ignis Webmagazine!

Vul in het veld hieronder de tekst van de afbeelding in: (zes karakters)
CAPTCHA Image

Andere afbeelding

Door op ‘Verzenden’ te klikken, gaat u akkoord met de voorwaarden.

Ignis Webmagazine extra informatie

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met onze tweewekelijkse nieuwsbrief per e-mail.

Kerk & Religie

Toon artikel 'Klem tussen twee liefdes'

Klem tussen twee liefdes

3 juli 2015 The Jesuit Post

Het Amerikaanse hooggerechtshof effende onlangs de weg voor het homohuwelijk in alle staten. Hoe moeten katholieken hiermee omgaan, die zich klemgezet voelen tussen de kerkelijke leer en homoseksuele vrienden en familieleden? In een redactioneel commentaar roept The Jesuit Post hen op een brug tussen beide te zijn.

Toon artikel 'De twee Maria’s van Palestina'

De twee Maria’s van Palestina

8 juni 2015 Jan Peters SJ

Twee Palestijnse zusters werden onlangs door paus Franciscus heilig verklaard. Ze kunnen een voorbeeld zijn voor iedereen die zich wil inzetten voor de medemens in deze verscheurde regio.

Meer artikelen

Achtergrond

Toon artikel 'Turkse verkiezingen gingen niet over religie'

Turkse verkiezingen gingen niet over religie

12 juni 2015 Jan Peters SJ

Volgens sommigen wijst de recente verkiezingsnederlaag van Erdogan op een afnemende invloed van de islam in Turkije. Wordt de rol van godsdienst in de Turkse politiek daarmee niet overdreven? Een analyse.

Toon artikel 'Theologische Faculteit gaat internationaal'

Theologische Faculteit gaat internationaal

10 juni 2015 Henk Witte

Diverse theologische faculteiten in Europa bundelen de krachten. Het doel: een geloofwaardige vertolking van het katholieke geluid, in een tijd dat over het christendom nogal eens schamper wordt gedaan.

Toon artikel 'Sacramentsdag: ‘Gewoon’ brood?'

Sacramentsdag: ‘Gewoon’ brood?

3 juni 2015 Dries van den Akker SJ

Op de tiende dag na Pinksteren vieren katholieken Sacramentsdag; het feest van de instelling van de eucharistie. Waar komt dit gebruik vandaan? En wat is de betekenis ervan?

Meer artikelen