Europa: Wat vindt de Paus?

Paus Benedictus XVI (Foto: Wikipedia Commons)

De Ierse theoloog James Corkery beschrijft hoe Paus Benedictus denkt over Europa: als de rede zich losmaakt van het geloof graaft ze haar eigen graf.

Het combineren van geloof en rede is volgens Paus Benedictus XVI bij uitstek de kracht van Europa, en dat al eeuwenlang. Het samen optrekken van geloof en rede is gebaseerd op de vier erfstukken waarop de Europese cultuur gegroeid is: de erfenissen van respectievelijk de Grieken, het christelijke Oosten, het Latijnse Westen en de verworvenheden van de moderne tijd.

Het is uniek in de geschiedenis van de godsdiensten dat door een godsdienst, in dit geval het christendom, de rede wordt binnengehaald. Dat is wat er gebeurde toen door het christelijke Oosten de Griekse filosofie werd gecombineerd met de erfenis van Israël. Het is die Europese en christelijke traditie die de Verlichting mogelijk maakte.

Verlichting
De combinatie van geloof en rede door de eeuwen heen was de kracht van Europa; de verwerping van het geloof door de kinderen van de Verlichting snijdt hen af van de wortels die hen voeden. Volgens Benedictus heeft Europa zijn oriëntatie op de pool van het geloof verloren en richt het zich nu eenzijdig op de pool van de rede: de rede is zonder richting of kompas geraakt. Door het geloof uit te sluiten van het publieke domein lijkt men open te staan voor vele culturen en tolerant te zijn. Wat er echter gebeurt is dat zonder waarheid of goedheid als gids, de rede wordt losgemaakt van alle waarden. De Paus pleit voor een vruchtbaar dualisme van staat en kerk waarin christelijke en menselijke waarden tezamen een pluralistische democratie ondersteunen.

James Corkery SJ, een Ierse jezuïet, doceert systematische theologie in Milltown, Dublin. De aanleiding voor het artikel was het referendum in Ierland van 2009 over de nieuwe grondwet voor Europa. Lees het hele artikel (in het Engels) van de Ierse jezuïet James Corkery op Thinking Faith: http://www.thinkingfaith.org/articles/20090924_1.htm

Vertaling & samenvatting: Jan Stuyt SJ

Print
Print

2 reacties

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Betreft: Benedictus

Erg interessant wat de vorige paus van Europa en de Verlichting vind. Dat de rede, helaas, is losgemaakt van de rede, zou ik dramatisch willen noemen. Wat ik geweldig vind is dat de paus zou goed weet uit te leggen hoe de problematiek in elkaar zit. Zijn erudiete is inspirerend.

Niet voor niets lees ik graag zijn werk. De door hem geschreven trilogie over het leven van Jezus, zijn "levenswerk", zou je wel kunnen zeggen, vind ik magistraal. Deze man heeft veel voor me betekend !

Martin van der Werf (1959) Gouda

Reactie van M.F. van der Werf 29 mei 2014

Correctie van mijn reactie betreffende: Benedictus

Ik bedoelde natuurlijk: dat de rede, helaas, is losgemaakt van het geloof, zou ik dramatisch willen noemen.

Martin van der Werf (1959) Gouda

Reageer

Wilt u reageren op dit artikel? Mail de redactie van Ignis Webmagazine!

Vul in het veld hieronder de tekst van de afbeelding in: (zes karakters)
CAPTCHA Image

Andere afbeelding

Door op ‘Verzenden’ te klikken, gaat u akkoord met de voorwaarden.

Ignis Webmagazine extra informatie

Aanmelden nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met onze tweewekelijkse nieuwsbrief per e-mail.

Kerk & Religie

Toon artikel 'Contemplatie én actie'

Contemplatie én actie

22 april 2015 André Cnockaert SJ

Van oudsher waren religieuze ordes ofwel ‘contemplatief’ ofwel ‘actief’. Voor Ignatius van Loyola en zijn jezuïetenorde was het niet of-of, maar en-en: ‘contemplatief in de actie’. Een formule met oudere wortels…

Toon artikel 'Praat de kerk nog mee?'

Praat de kerk nog mee?

17 april 2015 Guido Dierickx SJ

Wordt de stem van de kerk nog voldoende gehoord in het publieke debat? En zo nee: hoe kan men daar verandering in brengen? Een beschouwing over de mechanismen van het publieke forum.

Toon artikel 'De sluier van het geloof'

De sluier van het geloof

13 april 2015 Jan Peters SJ

Een moslima in niqaab, een orthodoxe jood in somber zwart: mensen die hun geloofsovertuiging opzichtig etaleren, geven ons vaak een ongemakkelijk gevoel. Waarom eigenlijk?

Meer artikelen

Achtergrond

Toon artikel 'Artsen zijn bestuurlijke winter beu'

Artsen zijn bestuurlijke winter beu

24 april 2015 Paul Koch

Professionals in de gezondheidszorg verzetten zich massaal tegen regelzucht en verzameldrift. Van de politiek en de zorgverzekeraars eisen zij vertrouwen in hun vakbekwaamheid. Hun pleidooi vindt ook buiten eigen kring weerklank.

Toon artikel 'Berchmanianum: een zegen voor velen'

Berchmanianum: een zegen voor velen

27 maart 2015 Jan Bentvelzen SJ

Hoe kunnen religieuzen op leeftijd van een waardige oude dag genieten, passend bij hun bijzondere leefstijl? Een kennismaking met een klein en krimpend, maar belangrijk fenomeen: het kloosterverpleeghuis.

Toon artikel 'Hoger onderwijs na de vette jaren'

Hoger onderwijs na de vette jaren

13 februari 2015 Guido Dierickx SJ

Mag je onderwijsbezuinigingen afwentelen op studenten? En zijn er wellicht nog andere kostenposten waar hogescholen en universiteiten op kunnen besparen? Enkele lessen uit het Vlaamse onderwijsdebat.

Meer artikelen