De beproeving van het Onze Vader

Illustratie: Tamara van Molken/Flickr.com (cc)

De beproeving van het Onze Vader

“Breng ons niet in beproeving…” De nieuwe vertaling van het Onze Vader zal voor velen wennen zijn. Maar tenminste dit ene zinnetje is in de nieuwe versie wel degelijk een verbetering, betoogt Guido Dierickx.

Afgelopen zondag werd een nieuwe versie van het Onze Vader ingevoerd. Die heeft voordelen: ze is meer welluidend en bovendien is ze gemeenschappelijk voor alle Nederlandstalige katholieken, zij het nog niet voor alle Nederlandstalige christenen. Inhoudelijk is de nieuwe versie vooral op één punt beter dan de versie waarmee wij nu vertrouwd zijn.

Bekoring

Het laatste vers van de vorige versie luidt: “En leid ons niet in bekoring, maar verlos ons van het kwade.” Deze woordkeuze kan niet anders dan misverstanden oproepen. Zelfs mijn moeder, die geen grote theologe was, voelde aan dat er hier iets niet klopte. Hoe zou onze God ons in bekoring willen leiden? Waarom zouden wij hem moeten vragen niet te doen wat Hij in geen geval wil doen?

Een beproeving is, anders dan een bekoring, niet te vermijden

God leidt ons helemaal niet in bekoring zo wij onder ‘bekoring’ de bekoring tot zonde verstaan, de bekoring van de valse schijn, de bekoring die uitgaat van het kwaad. De duivel is het die, in de gedaante van de slang, Adam wilde verleiden tot het kwaad. Zo staat het al in het Bijbelse scheppingsverhaal. Het is de duivel die in de woestijn Jezus wil verleiden tot het misbruiken van zijn macht. Die bekoring gaat niet uit van God, zelfs niet om te testen hoe waarachtig het geloof van de gelovige is. God doet het tegendeel. God wil ons waarschuwen voor het kwaad, wil ons wegleiden van het kwaad.

Nog niet ideaal

Daarom wordt in de nieuwe versie ‘bekoring’ vervangen door ‘beproeving’. Het laatste vers begint dan ook met “Breng ons niet in beproeving…”. Ook dat is volgens sommigen nog altijd geen ideale vertaling van de oorspronkelijke Griekse (en van de vermoedelijke Aramese) grondtekst. Nog beter had er gestaan: “Blijf bij ons in de beproeving…” Maar kom, het woord ‘beproeving’ is alvast beter dan het woord ‘bekoring’.

Het verschil

Van een bekoring kunnen wij afstand nemen. Wij kunnen “de gelegenheid tot zonde vermijden”, zo heette het vroeger. Wie lijdt aan suikerziekte blijft liefst niet stilstaan voor de vitrine van de banketbakker. Wie aangetrokken wordt door pornografische beelden, zal die niet opslaan op de harde schijf van zijn laptop.

Zoals Jezus in de Hof van Olijven bidden wij om niet overvraagd te worden

Van beproevingen kunnen we echter geen afstand nemen. Ze zijn niet te vermijden. Ze behoren tot onze menselijke existentie. Een beproeving ervaren wij niet enkel wanneer wij oog in oog staan met de verleidelijkheid van de zonde, maar ook wanneer van ons iets gevraagd wordt dat onze krachten te boven dreigt te gaan. Wanneer wij de vuurproef van het lijden moeten ondergaan, van allerlei lijden, gaande van lichamelijke pijn en ziekte tot psychische pijn van schuld, van verdriet, van wanhoop. De slachtoffers van de aardbevingen in Italië staan voor een beproeving, niet voor een bekoring, tenzij misschien voor de bekoring van wanhoop. In al die grote beproevingen zal God ons bijstaan, zo bidden wij, en ons een kracht geven die wij zonder zijn bijstand niet kunnen opbrengen. Zoals Jezus in de Hof van Olijven bidden wij om niet overvraagd te worden.

Dagelijkse gunsten

Dat alles zouden wij over het ware gebed kunnen leren als wij het Onze Vader beter zouden verstaan. Het Onze Vader spoort ons aan te bidden om de kracht die enkel van God kan komen en ook zal komen. De grote beproevingen van het leven zijn onvermijdelijk maar de genade van God is dat ook, althans voor wie die genade niet afwijst.

Maar laat mij het toegeven: ook gewapend met deze diepere spirituele inzichten zullen wij het niet kunnen laten om te bidden om minder verheven, dagelijkse gunsten. Wij zullen blijven bidden opdat onze jongelui zouden slagen in hun examens, opdat onze dierbaren veilig zouden terugkeren van hun tocht in het hooggebergte, misschien zelfs opdat het mooi weer zou zijn tijdens onze vakantie. Ik weet het: dergelijke gunsten zal God ons niet verlenen. Dat laat Hij over aan de inzet van de mensen en zelfs aan het gelukkige toeval. Maar toch blijven we erom bidden. We zullen dat blijven doen, niet om op alle punten verhoord te worden maar om ons vertrouwen in Hem uit te drukken, een vertrouwen dat overeind blijft in alle beproevingen van het mensenleven.

Print
E-mail

Over de auteur

Guido Dierickx SJ is een Vlaamse jezuïet. Doceerde politicologie, sociologie en godsdienstsociologie aan de Universiteit Antwerpen. Hij is redacteur van Ignis Webmagazine.

Meer van deze auteur >

Thema(s):

Bijbel Gebed Kerk

Rubriek(en):

1 reactie

  • Reactie van Maria Imelda Koopman 13 april 2017

    ‘Bekoring’ of ‘Verzoeking’ is toch beter. Want ik had eerst ook die gedachte op een gegeven moment door te denken dat God ons sowieso niet in de ‘bekoring’ leidt. Maar we vragen eigenlijk door zo te bidden, dat God ons niet in die gelegenheden brengt die ons in die bekoring zou kunnen brengen, zodat wij zouden gaan zondigen of niet voor die keuze komen te staan. Want het is de boze uiteindelijk die ons probeert tot zonde te brengen, zeker wanneer we zwak staan. Daarom moeten we zo toch blijven bidden. ‘Beproeving’ is daarom toch niet het juiste woord. Bovendien, en dat vind ik toch zeer kwalijk, mag je de woorden niet veranderen in de Bijbel, zeker als die betekenis ook beduidend anders is. Want het Onze Vader is nu geheel anders. Het is niet meer vertrouwd. Ik vind het zelfs schadelijk voor de geheel R.K. Kerk, zeker in Nederland, want wij bidden nu met België samen daardoor een Onze Vader die niet meer overeenkomt met het Onze Vader in andere landen. Het Poolse Onze Vader bijvoorbeeld, daarin wordt het woord ‘pokuszenie’ (van ‘pokusa’ in het Pools-Nederlands Woordenboek vertaald met ‘verzoeking’, dat in het protestantse Onze Vader wordt gebeden. U heeft het erover dat we niet overvraagd moeten worden, maar dat komt slecht zelden voor. Dat wat er met Jezus in de hof van Olijven was een uitzonderlijke situatie. Dit werd in een afzonderlijk gebed gebeden en niet in een Onze Vader, want het Onze Vader is in feite een gebed, wat je dagelijks bidt.

Reageren

Wilt u reageren op dit artikel? Mail de redactie van Ignis Webmagazine!

Door op verzenden te klikken gaat u akkoord met de voorwaarden.

Zoeken

Gerelateerde artikelen

Hoe Jezus zingt en swingt

25 november 2016 | Dries van den Akker SJ

Hoe moet het geweest zijn om Jezus te horen preken? In het evangelie van Matteüs ontmoeten we in elk geval een...

(On)vergelijkbare Bijbels

4 maart 2015 | Wim Beuken SJ

De Bijbel in alledaagse en eigentijdse taal: kan dat, mag dat? Een kleine vergelijking zonder waardeoordeel. Het Nederlands Bijbelgenootschap heeft in...

In de naam van de Vader…

16 juni 2011 | Rob Faesen SJ

…de Zoon, en de Heilige Geest. Wat zeggen we eigenlijk als we een kruisteken slaan? Iets over de liefde van God,...

Gebed

Fascinerende Jezusverschijningen

14 juni 2017 | Ben Frie SJ

Charlotte Rørth ontmoet Jezus twee keer. Is haar boek daarover een bizar verhaal? ‘Wie vertrouwd is met beschouwend gebed en contemplatie zal zich niet...

Eiland Pisar

Op welke plek kun jij vredig jezelf zijn?

26 april 2017 | Jack McLain SJ

Jezuïet en fotograaf Jack McLain heeft een bijzonder oog voor mooie beelden – én de levenswijsheid die erin verscholen ligt. Ditmaal:...

Essay

Diagnose van een zieke democratie

21 april 2017 | Guido Dierickx SJ

De politiek draait steeds meer om de poppetjes en dat verontrust Guido Dierickx SJ. Want zo verliezen argumenten over beleidsvorming  kracht en urgentie. Onlangs...