Hervormingsdag: de weg naar binnen

Hervormingsdag: de weg naar binnen

Hervormingsdag is niet enkel een dag om bij het historische feit van de Reformatie stil te staan, maar ook om opnieuw naar ons innerlijk licht om te zien.

Onze medische apparatuur stelt ons in staat om letterlijk de weg naar binnen te gaan: tijdens een endoscopisch onderzoek kun je op een monitor het inwendig leven van je eigen lichaam in ogenschouw nemen, zacht verlicht door een led-lampje. Een wonderlijk gangenstelsel met onverwachte spelonken en structuren die slechts inzichtelijk zijn voor wie medisch geschoold is.

‘Leidslicht’

Het lijkt een symbolisch beeld voor de geestelijke weg naar binnen: het innerlijk leven kan ervaren worden als een onherbergzaam gangenstelsel waar soms onverwachte ruimtes oplichten. Johannes van het Kruis spreekt van “geen ander leidslicht dan wat er in mijn eigen binnenst brandde”.

Andre Van Laere SJ

Kunstenaar André Van Laere SJ (1921-2000) liet ons een beeld na dat in acrylverf als het ware beide situaties weergeeft. Wat daarin opvalt, is dat hij bijna verborgen een rode gloed laat oplichten in de inwendige gangen en vaag verlichte structuren. Voor mij werd dit een symboolbeeld voor het eigen innerlijk kompas, dat iedere mens in zich draagt. Het licht op, af en toe, en nodigt uit om het te volgen juist op die plekken of momenten dat er geen licht lijkt te branden.

Twee wegen

Hervormingsdag doet denken aan dat innerlijk leidslicht. In de roerige tijden van vijfhonderd jaar geleden moesten velen op zoek naar een nieuwe levensoriëntatie, omdat de vertrouwde wegen doodlopend waren geworden. Luther koos voor de moeizame weg van de kerkverlating, vertrouwend op hetzelfde leidslicht dat zijn tijdgenoot Ignatius van Loyola deed besluiten om ook tot hervorming over te gaan, maar dan van binnenuit. Hij koos voor trouw aan het bestaande instituut, zo ziek als het was, om het vanuit de eigen ziel te renoveren.

Hoe verschillend ook, ieder van ons heeft een innerlijk leidslicht

In protestantse kring wordt – zoals mensen dat steeds doen – verschillend omgegaan met historische gegevens. Voor sommigen is hervormingsdag reden tot triomfalisme: de cantate die Bach ervoor schreef garandeert snel herstel op depressieve momenten. Anderen ervaren het als een naar spiegelbeeld: we zijn onderling verdeeld en zien geen gemeenschappelijk leidslicht.

Vertrouwen

Wie je ook aanhangt of volgt: uiteindelijk ben je zelf verantwoordelijk voor de levenskeuzes die je maakt. Ieder van ons heeft een innerlijk leidslicht, zo verschillend als de manieren om het te vinden en ermee te leven mogen zijn. Hervormingsdag viert een onontkoombaar historisch feit, dat ons noodzaakt om opnieuw naar dat innerlijk licht om te zien. Het delen van onze inzichten en innerlijke ervaringen zal ons de weg tonen, met een rode gloed die sterker is dan een led-lichtje. Die licht op voor elke mens en werkt bindend. Maar dan moet je er wel zuiver op vertrouwen.

Print
E-mail

Over de auteur

Ben Frie SJ is jezuïet en priester, werkzaam op het vlak van geloof en levensbeschouwing. Hij is hoofdredacteur van Ignis Webmagazine.

Meer van deze auteur >

Rubriek(en):

Reageren

Wilt u reageren op dit artikel? Mail de redactie van Ignis Webmagazine!

Door op verzenden te klikken gaat u akkoord met de voorwaarden.

Zoeken

Gerelateerde artikelen

Met moeite door één deur

7 oktober 2013 | Frans Kurris SJ

Een recent boek en een tentoonstelling bieden inzicht in de vaak moeizame godsdienstige verdraagzaamheid van de 16e en 17e eeuw. Het...

Psalm 139: Jij doorziet mij

21 oktober 2016 | Ben Frie SJ

“Jij bent het die mij gestalte gaf.” Een audiovisuele meditatie om meer dan eens te bekijken en te beluisteren… De verwondering...

Kerk

Oecumene

Protestantisme

Religie

Ja, ik lees de Bijbel eclectisch

22 februari 2017 | Dries van den Akker SJ

Lezen christenen de Bijbel selectief? Na bijdragen aan die discussie door Guido Dierickx (hier) en Wim Beuken (hier en hier) vandaag...

Vertrap mij maar, zegt Christus in Silence

17 februari 2017 | Sigrid Coenradie

Martin Scorcese’s Silence roept een indringende vraag op: kun je Christus navolgen door Hem te loochenen? In de zeventiende eeuw trekt...

Meditatie

In goed gezelschap

20 februari 2017 | Henk Witte

In welk gezelschap verkeren wij, al dan niet graag? Gezelschap, sociëteit, compagnie: drie termen om de jezuïeten als instituut te typeren....

Wat is ware stilte?

6 februari 2017 | Hans van Leeuwen SJ

Er bestaan gespannen stiltes en verveelde stiltes, zinloze en zinvolle stiltes. Een zoektocht naar een raadselachtig fenomeen. Het blijft een wonderlijke...

Door de lens: een oog voor ijs

25 januari 2017 | Jack McLain SJ

Jezuïet en fotograaf Jack McLain heeft een bijzonder oog voor mooie beelden – én de levenswijsheid die erin verscholen ligt. Ditmaal:...